Posts

Er worden posts getoond met het label macht

Liegen en verantwoordelijkheid: een gezwel dat we negeren

Afbeelding
Door Evert Lenos Gezwel dat onze samenleving aantast We liegen allemaal wel eens. Een kind zegt dat de kat de vaas heeft omgestoten, een collega verzint een excuus voor een gemiste deadline. Maar wanneer liegen en het ontlopen van verantwoordelijkheid genormaliseerd worden op de hoogste niveaus van de samenleving , is het naïef om eerlijkheid van anderen te verwachten. Wanneer leiders, CEO’s of publieke functionarissen fouten verbergen of de waarheid manipuleren, sturen ze een duidelijk signaal: liegen mag, verantwoordelijkheid is optioneel en eerlijkheid is een zwakte. Dit is geen klein moreel probleem—het is een gezwel dat het vertrouwen in onze instituties en gemeenschappen aantast . Liegen verspreidt zich van boven naar beneden Menselijke psychologie is opportunistisch. Liegen voelt vaak als een snelle oplossing. Maar mensen leren vooral van degenen met macht: leiders, bedrijfsleiders of culturele iconen. Wanneer mensen aan de top liegen, ziet de samenleving dat oneerlijkheid ...

De volgende grote crisis wordt geen oorlog — maar een aanval op oligarchie

Afbeelding
  Door Evert Lenos Waarom deze crisis anders aanvoelt Veel mensen voelen dat er iets niet klopt, ook al is het moeilijk om het precies te benoemen. De wereld oogt onrustig: economische onzekerheid, politieke polarisatie, technologische versnelling, geopolitieke spanning. Alles lijkt tegelijk te bewegen. Toch voelt het niet als pure chaos. Het voelt… bekend. Alsof we dit eerder hebben meegemaakt. Historisch gezien zijn dit de momenten waarop samenlevingen richting zoeken. Oude structuren piepen en kraken, nieuwe zijn nog niet stabiel. In zulke periodes stellen mensen vaak dezelfde vraag: gaat dit eindigen in een grote oorlog? Maar wat als die vraag deze keer niet de juiste is? Wat als de volgende grote ontlading van deze wereldwijde crisis geen militaire oorlog is? Hoe grote crises historisch ontsporen in oorlog Om te begrijpen waarom deze vraag logisch is, moeten we eerst terugkijken. Grote economische en maatschappelijke crises zijn zelden geïsoleerde gebeurtenissen. Ze zet...

Van maffia naar infrastructuur

Afbeelding
Door Evert Lenos Dit verslag bouwt voort op “Waar is de Amerikaanse maffia gebleven?” , waarin werd betoogd dat georganiseerde misdaad niet verdwijnt, maar muteert. Waar het eerdere stuk het wat en waarom beschreef, onderzoekt dit vervolg het hoe . De stille integratie van criminele logica in moderne sectoren De vraag waar georganiseerde misdaad is gebleven, wordt vaak gesteld alsof het een verdwijntruc betreft, alsof een historisch fenomeen—zichtbaar, gewelddadig en hiërarchisch—op een dag simpelweg ophield te bestaan. Maar macht verdwijnt zelden; zij verplaatst zich. Wat ophoudt zichtbaar te zijn, stopt niet noodzakelijkerwijs met functioneren. De klassieke Amerikaanse maffia verdween niet door morele inkeer, maar uit strategische noodzaak. Openlijk geweld, territoriale controle en herkenbare hiërarchieën werden onhoudbaar in een wereld van langdurig toezicht, financiële transparantie en internationale samenwerking. Wat overbleef was geen organisatie, maar een logica: een manie...

Wie bepaalt ons wereldbeeld? Over macht, media en de illusie van keuze

Afbeelding
Door Evert Lenos  Er is een ongemakkelijke vraag die steeds meer mensen zichzelf stellen: Hoe kan het dat miljoenen mensen ongeveer hetzelfde denken, voelen en reageren op wereldgebeurtenissen — terwijl we geloven dat we vrij en kritisch zijn? Het antwoord ligt niet bij één kwaadwillend complot, maar bij iets dat veel subtieler en effectiever is: structurele machtsconcentratie over informatie . Concentratie zonder dat het zo voelt In de afgelopen decennia zijn kranten, tv-zenders, persbureaus en nieuwskanalen steeds vaker in handen gekomen van een klein aantal grote spelers . Dat betekent niet dat elke journalist liegt, maar wel dat: dezelfde bronnen steeds terugkeren dezelfde experts worden uitgenodigd dezelfde kaders worden gebruikt Wie bepaalt waarover gesproken wordt, bepaalt indirect waarover niet gesproken wordt. En dat vormt het wereldbeeld. Het coronamoment: zichtbare narratiefmacht Tijdens de coronaperiode werd dit voor veel mensen pijnlijk duidelijk. ...

Waar is de Amerikaanse maffia gebleven?

Afbeelding
  Door Evert Lenos Dit verslag onderzoekt de vraag waar de Amerikaanse maffia is gebleven. Hoewel de klassieke families zichtbaar en hiërarchisch waren, suggereert hun afwezigheid niet dat georganiseerde misdaad is verdwenen. Integendeel, hun logica, methoden en structuren bestaan voort in andere vormen.  Voor een vervolgonderzoek naar hoe deze structuren vandaag functioneren, zie het essay "Van maffia naar infrastructuur" , waarin de integratie van criminele logica in moderne sectoren wordt geanalyseerd. Over continuïteit, erfgoed en de stille evolutie van criminele macht De vraag waar de Amerikaanse maffia is gebleven, suggereert een einde. Alsof een machtige criminele orde op een bepaald moment simpelweg ophield te bestaan. Maar georganiseerde misdaad stopt zelden. Zij transformeert. Wat verdwijnt, zijn namen, gezichten en rituelen. Wat blijft, is een wereldbeeld dat zich aanpast aan nieuwe omstandigheden. De klassieke Amerikaanse maffia was zichtbaar: families, territor...

De zorgmachine en de burger: systeem, prikkels en macht

Afbeelding
  Door Evert Lenos Inleiding De zorg in Nederland wordt vaak geprezen om zijn kennis en technologie. Maar achter die façade schuilt een systeem dat patiënten behandelt als casussen, en specialisten soms als exploitanten. Mijn eigen ervaring laat dit pijnlijk zien. Sinds oktober 2023 kreeg ik de diagnose persisterend atriumfibrilleren. Mijn linker atrium was ernstig gedilateerd, mijn nierfunctie niet optimaal, en ik had langdurige thoracale klachten. Stressgerelateerde uitputting kwam daar nog bij. Toch bleef het systeem me doorverwijzen, onderzoeken aanbieden en behandelingen suggereren waarvan duidelijk was dat ze weinig kans van slagen hadden. Met andere woorden: cardioversie, een behandeling om een hartritmestoornis te corrigeren, polysomnografie, een uitgebreid slaaponderzoek, en vervolgconsulten — allemaal volgens protocollen, allemaal binnen het systeem, maar zonder dat iemand écht vroeg: “Wat is het nut hiervan voor de patiënt?” Het systeem draait door, ongeacht het effec...

Cyclus: De Verborgen Menselijke Misdaden Achter De Economische Cyclus

Afbeelding
Door Evert Lenos Inleiding Veel mensen krijgen slechts fragmentarische informatie over wat er in de wereld gebeurt. Aandacht gaat vaak naar afleidingen, terwijl de kern – de verborgen machtsstructuren achter economische cycli – nauwelijks wordt besproken. Dit verslag laat zien wat er werkelijk speelt achter de crises die ons te wachten staan en welke menselijke tol hiermee gemoeid is. Belangrijk om te benadrukken: een normale corrigerende economische cyclus is op zichzelf geen probleem. Het wordt pas destructief wanneer hebzucht en manipulatie door coöperaties, landen, techbedrijven, politieke leiders, elites en andere betrokkenen het systeem opblazen, waardoor gewone mensen de prijs betalen. Historische patronen: 1929 en daarna De beurskrach van 1929 illustreert hoe economische cycli leiden tot massale menselijke tragedies: Miljoenen mensen zonder werk of inkomen. Sociale ontwrichting en armoede. Psychische nood: stress, depressie en toename van zelfdoding. Deze patronen h...

Het draaiboek van de markt: een onderzoek naar mondiale afspraken en indexen

Afbeelding
Door Evert Lenos Vrijheid, waardigheid en menselijke maat in een gereguleerde wereld Vrijheid, waardigheid en menselijke maat zijn vaak genoemd als fundamenten van een gezonde samenleving. Tegelijkertijd laat de geschiedenis zien dat de inrichting van de wereldeconomie in hoge mate wordt gestuurd door politieke afspraken en financiële structuren. Een centrale vraag is: wanneer begon mondiale marktwerking, welke landen maakten afspraken hierover, en hoe verhouden beursindexen zich tot dit proces? Het begin van mondiale marktwerking De contouren van een wereldwijde markteconomie werden gelegd na de Tweede Wereldoorlog. In 1944 kwamen 44 landen bijeen in het Amerikaanse plaatsje Bretton Woods. Hier werden het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank opgericht, met als doel financiële stabiliteit en wederopbouw. Drie jaar later volgde het General Agreement on Tariffs and Trade (GATT, 1947) , een multilateraal handelsakkoord dat vrijhandel moest bevorderen. Gedur...

De gijzeling van een systeem zonder alternatief

Afbeelding
Door Evert Lenos Inleiding De wereld zoals we die kennen, is gebouwd rond een economisch systeem dat mensen reduceert tot raderen in een machine. Een klein groepje elite begrijpt precies hoe dit systeem werkt, en hun macht groeit gestaag. Zij beschikken over de middelen, de kennis en het netwerk om het systeem draaiende te houden — en velen geloven heilig dat er geen andere manier mogelijk is. Dat wij vastzitten. En dat verandering onmogelijk is. Het resultaat zien we dagelijks: uitputting, stress, prestatiedruk, onzekerheid over wonen en werk, mentale overbelasting en vervreemding. De mens is geen doel meer, maar een middel. Ons leven wordt geleid door de logica van groei, efficiëntie en controle, niet door de waarden die ons menselijk maken. Over een wereld die blijft draaien omdat niemand durft te stoppen 1. Het echte probleem is niet macht We zeggen vaak dat een kleine elite de wereld bestuurt. Dat klinkt logisch: zij bezitten kapitaal, bepalen beleid en sturen instituties aan...