Machtsmisbruik en manipulatie: Hoe de FIOD en het OM de rechtsstaat ondermijnen

Door Evert Lenos

Mijn vrijspraak op 22 mei 2024 in een witwaszaak roept fundamentele vragen op over het functioneren van het Openbaar Ministerie (OM) en de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD). Ondanks een eis van tien maanden gevangenisstraf (waarvan vier voorwaardelijk) en een boete van €16.000, oordeelde de rechtbank dat er geen juridische basis was voor de aanklacht.

Hoewel ik volledig werd vrijgesproken, heeft deze uitkomst de schade die het OM en de FIOD hebben aangericht niet ongedaan gemaakt. Mijn vermogen werd conservatoir in beslag genomen, mijn levenswerk vernietigd, en mijn enige inkomstenbron weggenomen, terwijl ik zorg droeg voor mijn ernstig zieke vrouw, die inmiddels is overleden. De stress, financiële onzekerheid en emotionele belasting waren overweldigend. Vrijspraak bood geen herstel, slechts een formeel einde aan een procedure die ons leven jarenlang ontwrichtte.

Structureel systeemprobleem

Het OM en de FIOD beschikken over vergaande bevoegdheden die snel kunnen worden ingezet, terwijl er nauwelijks mechanismen bestaan om de menselijke impact te beperken of te herstellen. Wat één procedure had moeten zijn, wordt na vrijspraak opgesplitst in losse trajecten, elk met nieuwe termijnen, kosten en stress. Voor een gewone burger is dit nauwelijks te volgen, laat staan te bestrijden. Het systeem verleent macht, maar ontkent verantwoordelijkheid.

Wanneer het OM en de FIOD een strafrechtelijke procedure starten en daarbij financieel beslag leggen, kan een domino-effect ontstaan: gederfde inkomsten, lopende verplichtingen en gezondheidsproblemen versterken elkaar. Bij vrijspraak wordt vervolgens niet automatisch alles hersteld, laat staan dat gederfde inkomsten worden gecompenseerd. De verdachte moet daarna zelf via versnipperde procedures proberen recht te halen, met nieuwe kosten, stress en vertraging.

Schadevergoedingsprocedures schieten tekort

Dat het systeem structureel faalt, werd opnieuw duidelijk tijdens een zitting op 3 februari 2026 over schadevergoeding. Mijn verzoek werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat het te laat was ingediend — ongeveer anderhalf jaar na de vrijspraak. Zelfs als de procedure inhoudelijk behandeld zou zijn, geldt dat deze juridisch slechts bedoeld is voor compensatie bij onterecht gedetineerden, niet voor de bredere schade door beslaglegging, inkomensverlies en psychische of fysieke gezondheidsimpact.

Deze afbakening laat zien dat de rechtsstaat formeel kan functioneren, terwijl ze feitelijk faalt in herstel en verantwoordelijkheid. Vrijspraak betekent dus niet automatisch herstel van de situatie vóór de vervolging.

Persoonlijke impact als voorbeeld van systemische tekortkomingen

De persoonlijke gevolgen waren groot: het verlies van mijn vrouw, ernstige gezondheidsproblemen waaronder hart- en nierfalen, bevroren tegoeden en afhankelijkheid van bijstand, en emotionele uitputting die verdere procedures praktisch onmogelijk maakte. Deze ervaringen illustreren dat individuele burgers de menselijke kosten van systeemfouten zelf moeten dragen, terwijl het systeem niet is ingericht om herstel te bieden.

Conclusie en oproep

Mijn zaak toont aan dat machtsmisbruik, selectieve onderzoeken en bureaucratisch afgeschermde procedures bij OM en FIOD niet alleen kunnen leiden tot onterechte vervolging, maar ook tot structureel falen bij herstel na vrijspraak. Net als bij de toeslagenaffaire ontbreekt het aan effectieve correctiemechanismen.