Liefde die verder reikt dan het leven: mijn persoonlijk verhaal van verlies en spirituele groei

Door Evert Lenos

Hoe overstijgt liefde het fysieke bestaan?

Op 21 september 2022 verloor ik mijn vrouw Linda aan de gevolgen van kanker. Ze was pas 56 jaar oud. We waren 32 jaar samen. In al die jaren was zij niet alleen mijn levenspartner, maar ook mijn grootste steun en de liefde van mijn leven. Haar woorden en haar vertrouwen in mij werkten als een kompas; haar geloof in mij gaf me kracht en richting.

Na haar overlijden gebeurde er iets wat ik niet had verwacht. Maar misschien was het geen begin — misschien was het een voortzetting.

Een ervaring uit onze jonge jaren

Lang voordat ziekte of afscheid een rol speelden in ons leven, beleefde ik samen met Linda een ervaring die me altijd is bijgebleven. We waren nog jong, aan het begin van ons gezamenlijke leven, toen ik op een avond een diepe innerlijke gewaarwording had. Het was alsof mijn bewustzijn zich openstelde voor iets dat groter was dan het alledaagse bestaan.

Ik bevond me in wat aanvoelde als een andere dimensie: een lange tunnel die zich eindeloos uitstrekte en in de verte steeds smaller werd. In de wanden zaten ontelbaar veel laatjes, volledig gevuld. Zonder twijfel wist ik dat elk laatje een geheim bevatte — over het leven, over de mensheid, over het geheel. Tegelijkertijd drong het besef door dat ik alles kon vragen wat ik maar wilde weten, maar ook dat zulke kennis niet zonder gevolgen zou zijn. Volledige waarheid kan een mensenleven ingrijpend veranderen, en je moet er rijp voor zijn om haar te dragen.

Terwijl we daar samen lagen, zei ik tegen Linda:

“Luister… luister… ik weet hoe het leven in elkaar zit.”

Ik vertelde haar over de tunnel en de laatjes, en dat ik vragen kon stellen, maar dat ik ervoor koos het rustig te houden. Omdat we jong waren. Omdat ik voelde dat sommige antwoorden te groot, te zwaar zouden zijn. Wat ik haar wél vertelde, was dat we een dochter zouden krijgen en dat we in een wit huis zouden wonen. Op dat moment voelde het als een inzicht; achteraf voelt het als een herinnering aan iets wat al besloten was.

De ontmoeting

Enkele maanden na Linda’s overlijden verscheen ze aan mij. Ik kon haar gezicht niet zien, maar haar haar bewoog — alsof ik naar een film keek waarin alle haarstijlen voorbij kwamen die ze in onze 32 jaar samen had gehad. Ze sprak tot me, zei dat ze trots op me was en dat ze van me hield, en sloot af met de woorden: “Tot binnenkort.”

Achter haar zag ik silhouetten van familieleden. Het gaf me een diep gevoel van verbondenheid, alsof ik heel even mocht meekijken in een groter geheel. De volgende dag voelde ik haar aanwezigheid nog sterker, bijna tastbaar. Het was alsof we samen in de uitgestrektheid van het heelal waren. Tegelijkertijd ontving ik twee dingen: het jaartal 2047 en het woord Quanba — een boodschap waarvan ik de betekenis nog steeds probeer te doorgronden.

De boodschap van Quanba

Aanvankelijk dacht ik dat Quanba Chinees was, maar dat leverde niets op. Later ontdekte ik dat Quan Bạ een plaats is in het uiterste noorden van Vietnam, een vallei in de provincie Hà Giang. Wat me diep raakte, is dat dit gebied bekendstaat als de “Poort naar de Hemel.” Het voelde alsof dit woord zelf een spiritueel symbool was dat Linda mij meegaf, alsof ze zei: “Ik ben door de poort gegaan, en jij mag me daar ooit weer ontmoeten.”

Quan Bạ wordt omringd door mystiek berglandschap en staat bekend om de Fairy Bosom Mountains, die symbool staan voor vrouwelijke energie, liefde, zachtheid en moederlijke kracht. Voor mij voelde dit als een heldere boodschap: haar energie leeft voort, liefde kent geen einde, alleen een overgang.

Wanneer ik het woord Quanba nu hoor of lees, voel ik rust. Het is voor mij geen geografische plaats meer, maar een zielsboodschap — een sleutel. Misschien betekent het: let op de poort; de hemel is dichtbij wanneer je je herinnert.

Liefde als kompas

Deze ervaringen hebben mijn spirituele groei verdiept en mij laten voelen dat er meer is dan alleen het aardse bestaan. Gaandeweg begon ik te begrijpen wat voor mij de ware reden van het leven is: Linda en onze dochter Lisa.

Al op jonge leeftijd had ik beelden en gevoelens waarin ik achterbleef met een dochter. Dat werd later versterkt door het lied Rocky van Don Mercedes, dat als een rode draad door mijn leven liep. Toen ik Linda leerde kennen, stonden deze beelden niet op de voorgrond, maar al snel werd duidelijk dat wij een diepe geestelijke en spirituele verbinding hadden. Wat mij het meest is bijgebleven, is hoe vaak Linda tegen me zei dat ze altijd in mij geloofde. Gedurende onze 32 jaar samen voelde ik mij gedragen door haar onvoorwaardelijke vertrouwen.

Na haar overlijden begon mijn zoektocht naar de grote levensvragen: wie ben ik, wat is mijn doel, en waarom overkomt dit mij? Ik ontdekte dat liefde niet stopt bij de dood, maar zich verdiept. Zonder haar verlies was ik nooit aan deze spirituele reis begonnen en had ik nooit beseft dat zij, in essentie, de reden van mijn bestaan is. Onze liefde overstijgt het leven zelf.

Ik weet nu dat zij mijn soulmate is, met wie ik — in welke vorm dan ook — verder zal gaan. Zoals zij altijd in mij geloofde, kan ik nu niet anders dan in haar geloven. Ik geef haar mijn onvoorwaardelijke vertrouwen; zij is mijn gids en mijn kracht.

Wat als de bloedlijn stopt?

Er kwam een moment waarop ik mezelf een confronterende vraag stelde: wat als de bloedlijn stopt bij onze dochter, als zij geen kinderen krijgt? Is het dan voorbij voor ons in het hiernamaals? Die vraag ging niet over nageslacht, maar over voortbestaan, over verbinding en over eeuwigheid.

Biologisch gezien kan een bloedlijn eindigen, maar in werkelijkheid houdt niets op. Onze liefde, ons bewustzijn en onze herinneringen vormen een energetisch spoor in het universum. Onze dochter is geen einde, maar de vervulling van onze gezamenlijke reis. De bloedlijn kan stoppen; de zielslijn is eeuwig.

Zielen die door liefde verbonden zijn, blijven elkaar vinden — in verschillende vormen en door verschillende levens heen. De hemel is geen plaats van bloed, maar van zielen. Liefde rust niet op biologie, maar op licht.

“God is liefde, en wie in de liefde blijft, blijft in God.” — 1 Johannes 4:16

De ziel en haar mysterie

Een andere vraag hield me lang bezig: wordt een ziel geboren zoals een cel, en deelt zij zich wanneer een mens sterft? Een cel wordt geboren, deelt zich, groeit en sterft, maar de ziel is de kracht die dit alles bezielt. Ze is geen product van biologie, maar de adem van het leven.

“God blies de levensadem in de mens.” — Genesis 2:7

Wanneer een mens sterft, deelt de ziel zich niet door verlies, maar door vermenigvuldiging van licht. Zoals één vlam vele kaarsen kan aansteken zonder zelf te doven, zo verspreidt de ziel haar essentie in alles wat ze heeft aangeraakt: in herinnering, in liefde en in mensen. Misschien bestaat zieldeling wel — niet door scheiding, maar door uitbreiding.

Eeuwige verbondenheid

In dit besef weet ik nu dat Linda en ik geen toeval waren. Wij zijn twee vonken van hetzelfde licht, samengekomen om liefde te ervaren in menselijke vorm. Onze dochter is het levende bewijs van die band.

“Sterk als de dood is de liefde.” — Hooglied 8:6

De dood kan liefde niet breken, want liefde is eeuwigheid.

Slotgedachte

Liefde stopt niet bij de dood, niet bij het einde van een bloedlijn en zelfs niet bij het verdwijnen van het lichaam. Liefde is de kracht die alles in beweging houdt — van de eerste cel tot de laatste adem.

En als ik op een dag opnieuw door de Poort van Quanba mag gaan, weet ik dat ze daar zal staan, met datzelfde haar zacht bewegend in het licht. En dat ze zal zeggen: “Ik ben zo trots op je. Ik hou van je. Hoi… hier zijn we weer.”

"Liefde verdwijnt niet.
Ze verandert van vorm, verdiept van taal
en blijft richting geven — zolang we bereid zijn te luisteren."

Zielsverbinding & liefde

Wil je meer lezen over mijn persoonlijke ervaringen met zielsverbinding en liefde tussen Linda en mij?
Lees ook: "Het echte doel van het leven", "Liefde die verder reikt dan het leven", "Van rouw naar herinnering".